Podkarpacki sejmik chce zawiesić współpracę z obwodem lwowskim

Podczas sesji sejmiku w Rzeszowie radni zajęli stanowisko w sprawie uchwały lwowskich samorządowców, którzy ustanowili 2027 rokiem UPA i Romana Szuchewycza. Przyjęta przez aklamację decyzja zakłada wstrzymanie oficjalnej współpracy do czasu wycofania tej uchwały. Wśród tematów obrad znalazły się także pieniądze z Unii Europejskiej, przyszłość szpitali w Przemyślu i Ustrzykach Dolnych oraz rekordowe wyniki lotniska w Jasionce.

Spór o uchwałę lwowskich radnych i pamięć o zbrodni wołyńskiej

Stanowisko podkarpackiego sejmiku było reakcją na uchwałę Lwowskiej Rady Obwodowej z 20 października 2026 roku. Dokument ustanawia 2027 rok w obwodzie lwowskim rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii i Romana Szuchewycza.

Radni uznali, że takie działanie wymaga stanowczej odpowiedzi. Przyjęte stanowisko przewiduje zawieszenie oficjalnych kontaktów władz województwa podkarpackiego z władzami obwodu lwowskiego do czasu wycofania uchwały. W uzasadnieniu wskazano na odpowiedzialność UPA i jej przywódców za zbrodnię wołyńską oraz czystki etniczne.

„Ludzie i organizacje odpowiedzialne za zbrodnię wołyńską, czystki etniczne i cierpienie tysięcy Polaków nie mogą być w żaden sposób honorowane ani gloryfikowane” – powiedział radny województwa Marcin Fijołek.

W trakcie sesji radni przyjęli również stanowisko związane z 20. rocznicą podpisania Deklaracji Łańcuckiej. Dokument zawarto podczas konferencji na Zamku w Łańcucie, pod patronatem i z udziałem prezydenta Lecha Kaczyńskiego. W ocenie sejmiku wydarzenie zapoczątkowało formalnie projekt Via Carpatia.

Trasa S19, biegnąca wzdłuż wschodniej granicy Unii Europejskiej, jest częścią sieci TEN-T. Ma łączyć Bałtyk z Morzem Czarnym i Egejskim, a także pełnić funkcję ważnego korytarza dla mobilności wojskowej oraz przyszłej odbudowy Ukrainy. Odcinek na północ od Rzeszowa został już wybudowany, natomiast na południe od stolicy województwa trwają prace.

„Via Carpatia to dla Podkarpacia trasa o kluczowym znaczeniu gospodarczym” – zaznaczył wicemarszałek Piotr Pilch.

Jubileusz Deklaracji Łańcuckiej ma zostać upamiętniony podczas wydarzenia organizowanego w Łańcucie.

Unijny budżet po 2027 roku budzi obawy Podkarpacia

Dużo miejsca zajęły negocjacje dotyczące Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034. Łączna wartość planowanych środków to około 79,6 mld euro.

Władze województwa sprzeciwiają się rozwiązaniom, które mogą zmniejszyć wsparcie dla słabiej rozwiniętych regionów. Spośród trzech analizowanych wariantów za względnie sprawiedliwy uznają pierwszy. Pozostałe propozycje zakładają, zdaniem przedstawicieli województwa, przesunięcie części pieniędzy do regionów przejściowych.

Niepokój wzbudza również brak odrębnego programu dla Polski Wschodniej. Proponowane 1,2 mld euro na obszary przygraniczne ma nie wyrównać dotychczasowego poziomu finansowania.

Zarząd województwa przedstawił własne propozycje zmian:

• zastosowanie wag komponentu bazowego na poziomie 1 dla regionów słabiej rozwiniętych, 0,70 dla regionów przejściowych i 0,45 dla najlepiej rozwiniętego;
• przeznaczenie około 73 proc. puli dla regionów słabiej rozwiniętych;
• zwiększenie udziału komponentu bazowego do 80 proc.;
• wprowadzenie zabezpieczenia, aby środki przypadające na mieszkańca nie spadły poniżej 80 proc. poziomu z lat 2021–2027.

„Po raz pierwszy od 2007 roku nie przewidziano odrębnego programu dedykowanego Polsce Wschodniej” – podkreślił marszałek Władysław Ortyl.

Dla Podkarpacia oznacza to przede wszystkim walkę o utrzymanie finansowania inwestycji infrastrukturalnych i rozwojowych. Wysokość przyszłej alokacji będzie miała znaczenie także dla projektów realizowanych w mniejszych miejscowościach i na terenach przygranicznych.

Codziennie nowe informacje z Rzeszowa publikujemy na faktyrzeszow.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na faktyrzeszow.pl/wydarzenie.

Decyzja o połączeniu szpitali przesunięta na listopad

Radni omawiali również planowane połączenie Wojewódzkiego Szpitala im. Św. Ojca Pio w Przemyślu z Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej w Ustrzykach Dolnych. Konsolidacja ma zostać przeprowadzona na podstawie art. 66 ustawy o działalności leczniczej.

Ostateczne głosowanie nad uchwałą przesunięto z sesji październikowej na listopadową. Powodem było wydłużenie przez Ministerstwo Zdrowia naboru wniosków o dofinansowanie z Funduszu Medycznego. Termin składania dokumentów został przesunięty z 30 października na 30 listopada 2026 roku, a pula konkursu wynosi 1,149 mld zł.

Dodatkowy czas ma zostać przeznaczony na przygotowanie dokumentacji dotyczącej inwestycji o wartości 70 mln zł. Władze województwa chcą również pozyskać około 46 mln zł z Narodowego Funduszu Zdrowia. Pieniądze miałyby zostać wykorzystane między innymi na prowadzenie kardiochirurgii, chirurgii naczyniowej oraz zwiększenie ryczałtu dla placówki w Przemyślu.

Celem jest trwałe zbilansowanie połączonego podmiotu i ograniczenie ryzyk finansowych dla budżetu województwa.

Lotnisko w Jasionce z rekordem pasażerskim

Podczas sesji przedstawiono także sytuację finansową i operacyjną spółek, w których większościowe udziały ma województwo podkarpackie. Analiza obejmowała 2025 rok oraz pierwsze półrocze 2026 roku.

Port Lotniczy „Rzeszów-Jasionka” obsłużył w 2025 roku rekordowe 1,28 mln pasażerów. W tym samym czasie przeładowano tam blisko 25 tys. ton cargo, a spółka wypracowała ponad 42,5 mln zł zysku netto. Na modernizację infrastruktury przeznaczono ponad 117 mln zł.

Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego zwiększyła przychody o blisko 30 proc. i zarządzała aktywami o wartości około 200 mln zł. Inwestycje prowadziły także uzdrowiska w Rymanowie i Horyńcu.

Ujemne wyniki dwóch spółek – Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego oraz Podkarpackiego Centrum Innowacji – były niewielkie i wynikały ze sposobu rozliczania projektów finansowanych z funduszy europejskich. Nie wpłynęły na ich płynność finansową.

Na zakończenie radni sprzeciwili się obywatelskiemu projektowi zmian w Prawie łowieckim. Projekt zakłada zakaz polowań w odległości mniejszej niż 700 metrów od budynków. Zdaniem sejmiku przy rozproszonej zabudowie Podkarpacia takie ograniczenie mogłoby utrudnić ochronę upraw przed szkodami oraz prowadzenie odstrzałów sanitarnych związanych z wirusem ASF.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego.