Z Bachórza do Nowego Jorku. Bolesław Wierzbiański współtworzył ważną gazetę Polonii

FOT. Mariusz Kubik / Powiat Rzeszów
Z Bachórza, położonego w dzisiejszym powiecie rzeszowskim, Bolesław Wierzbiański trafił do grona najważniejszych postaci polskiej prasy emigracyjnej. Jego nazwisko wiąże się przede wszystkim z nowojorskim „Nowym Dziennikiem”, który współtworzył i prowadził przez niemal trzy dekady. Równolegle angażował się w życie polityczne emigracji i pomagał Polakom przybywającym do Stanów Zjednoczonych. Ta droga zaczęła się od szkolnego pisemka i harcerstwa.
Wierzbiański urodził się 16 listopada 1913 roku. Był najmłodszym z czterech synów Aleksandra Władysława, pracownika kolei i naczelnika stacji w Bachórzu, oraz Filipiny z Onoferów. Rodzinne losy przypominają materiały Szkoły Podstawowej w Bachórzu. Jego bracia także związali życie z pracą publiczną: Marian został prawnikiem i działaczem harcerskim, a Kazimierz – dziennikarzem, później związanym z Radiem Wolna Europa.
- Pierwsze redakcyjne doświadczenia zdobywał w szkole i harcerstwie
- „Nowy Dziennik” połączył wiadomości z Polski i życie emigracji
- Zasługi Wierzbiańskiego doceniono w Polsce i na emigracji
Pierwsze redakcyjne doświadczenia zdobywał w szkole i harcerstwie
W Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Krakowie Wierzbiański założył szkolne pismo „Głos” i opublikował w nim swój pierwszy artykuł. Pisał też do harcerskiego miesięcznika „Na Tropie”. W latach 1930–1933 prowadził V Krakowską Drużynę Harcerską im. ks. Ignacego Skorupki, a później działał w Związku Harcerstwa Polskiego jako zastępca komisarza do spraw zagranicznych.
W 1933 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Następnie przeniósł się na Uniwersytet Warszawski, gdzie ukończył prawo i ekonomię. W czasie studiów redagował „Życie Akademickie”, działał w Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej i angażował się w przedsięwzięcia Światowego Związku Polaków z Zagranicy. Zanim opuścił kraj, interesował się więc już kontaktami z Polakami mieszkającymi poza jego granicami.
Po wybuchu II wojny światowej przedostał się przez Rumunię do Francji, a po jej klęsce dotarł do Wielkiej Brytanii. W Londynie współpracował z Polską Agencją Telegraficzną i BBC, przygotowywał też informacje dla zagranicznej prasy. W 1944 roku znalazł się wśród współzałożycieli Polskiego Ruchu Wolnościowego „Niepodległość i Demokracja”. Przez kolejne lata działał w Związku Dziennikarzy RP na Obczyźnie, najpierw jako sekretarz, a później prezes.
Najświeższe wiadomości z Rzeszowa czekają na stronie głównej faktyrzeszow.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.
„Nowy Dziennik” połączył wiadomości z Polski i życie emigracji
W 1956 roku Wierzbiański osiadł w Nowym Jorku. Współpracował z Radiem Wolna Europa i Głosem Ameryki, a w latach 1958–1965 prowadził agencję Foreign News Service, zajmującą się sprawami sowieckimi oraz wydarzeniami w Europie Środkowej i Wschodniej.
Pierwszy numer „Nowego Dziennika – Polish Daily News” ukazał się 27 lutego 1971 roku. Pismo powstało z inicjatywy grupy polskich emigrantów, a Wierzbiański był jedną z najważniejszych osób zaangażowanych w to przedsięwzięcie. Pierwsza redakcja mieściła się w Jersey City, a w 1976 roku została przeniesiona na Manhattan.
Debiutanckie wydanie miało 12 stron, kosztowało 15 centów i ukazało się w nakładzie około trzech tysięcy egzemplarzy. Wierzbiański został pierwszym redaktorem naczelnym i kierował gazetą do 2000 roku. Na jej łamach publikowano wiadomości z Polski, Stanów Zjednoczonych i świata, a także reportaże, komentarze polityczne, felietony i teksty literackie. Ważne miejsce zajmowały sprawy niepodległościowe oraz życie amerykańskiej Polonii.
W redakcji spotykali się pisarze, naukowcy, politycy i działacze emigracyjni. Bywali tam między innymi Jan Nowak-Jeziorański, Ryszard Kapuściński i Janusz Głowacki. Wierzbiański pomagał nowym przybyszom z Polski nawiązywać kontakty, a czasem także znaleźć pracę. W latach 1980–1988 pełnił ponadto funkcję komisarza do spraw obrony praw człowieka przy władzach Nowego Jorku i działał w Kongresie Polonii Amerykańskiej.
Zasługi Wierzbiańskiego doceniono w Polsce i na emigracji
W 1987 roku prezydent RP na uchodźstwie Kazimierz Sabbat nadał mu Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Wierzbiański otrzymał także między innymi nagrodę dziennikarską im. Bolesława Prusa. W 1999 roku został odznaczony Orderem Orła Białego.
Zmarł 26 marca 2003 roku w Nowym Jorku, mając 89 lat. Jego prochy złożono w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. W 2007 roku jego imię nadano Collegium Civitas Uniwersytetu Opolskiego. „Nowy Dziennik” nadal ukazuje się jako tygodnik i działa również w internecie.
na podstawie: Powiat Rzeszów.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Mariusz Kubik / Powiat Rzeszów). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Z Bachórza do Nowego Jorku. Bolesław Wierzbiański współtworzył ważną gazetę Polonii

Po ponad dwóch dekadach poszukiwań mieszkaniec Rzeszowa zatrzymany w Atenach

Na przesłuchanie przyszedł jako świadek. Policjanci znaleźli przy nim narkotyki

Szachowe tytuły Rzeszowa rozdane. Poznaj zwycięzców trzech grup
![[SIATKÓWKA] Bogdanka LUK Lublin – Asseco Resovia Rzeszów 3:0. Bez wygranego seta w Tauron Lidze](/images/mecz/thumbnails/bogdanka-luk-lublin-asseco-resovia-rzeszow-15112026-30.webp)
[SIATKÓWKA] Bogdanka LUK Lublin – Asseco Resovia Rzeszów 3:0. Bez wygranego seta w Tauron Lidze

Deszcze podniosły poziom wód na Podkarpaciu. IMGW zapowiada dalsze wzrosty

Mural przy Dąbrowskiego upamiętnia Podhalańczyków i ich górskie tradycje

Marszałek Łukasz Prokorym zabiegał w Rzeszowie o unijne fundusze i udział firm w odbudowie Ukrainy

Druga edycja #IGŁOwaSpokojna skupi się na seniorach i szczepieniach w aptekach
![[SIATKÓWKA] Tauron Liga: ZAKSA Kędzierzyn-Koźle – Asseco Resovia Rzeszów 3:2 – tie-break i protesty po ostatniej piłce](/images/mecz/thumbnails/zaksa-kedzierzyn-kozle-asseco-resovia-rzeszow-11112026-32.webp)
[SIATKÓWKA] Tauron Liga: ZAKSA Kędzierzyn-Koźle – Asseco Resovia Rzeszów 3:2 – tie-break i protesty po ostatniej piłce

Nowy łącznik między Ropczycką a Tarnowską ma 191 metrów. Trwa odbiór

Wesołe Nutki i Zielone Skrzaty powstały w Rzeszowie. Żłobki odwiedził minister Karnowski

Andrzejki dla dzieci wracają do Rzeszowskiego Domu Kultury - będą trzy spotkania

Andrzejki na parkiecie. Rzeszów szykuje miejską potańcówkę dla seniorów
Przydatne dane teleadresowe
- Centrum Leczenia Uzależnień w Rzeszowie - kontakt, rejestracja, oddziały i terapia
- Delegatura Południowo-Wschodnia GITD w Rzeszowie - kontakt i godziny przyjęć
- Komisariat Policji Rzeszów Śródmieście - kontakt, dzielnicowi, zgłaszanie zdarzeń
- Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 im. św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie - kontakt, rejestracja, oddziały i badania
- Rzeszowski Ośrodek Sportu i Rekreacji - kontakt, obiekty, cennik i godziny otwarcia
- Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie - kontakt, wynajem sal, zespoły i koła
