Anna Bikont w Rzeszowie opowiada o powojennych wyborach polskich Żydów

21 września w parku Jedności Polonii z Macierzą rozmowa z autorką zakończyła Letnie Ogrody Literackie i odsłoniła trudne decyzje ocalałych po wojnie

• Spotkaj się w Rzeszowie na Letnich Ogrodach Literackich
• Poznaj wybory które zmieniały życie
• Zwróć uwagę na pamięć międzypokoleniową

Spotkaj się w Rzeszowie na Letnich Ogrodach Literackich

W niedzielne popołudnie 21 września 2025 r. w parku Jedności Polonii z Macierzą zakończył się cykl Letnich Ogrodów Literackich organizowany przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w Rzeszowie. Głównym gościem wydarzenia była Anna Bikont, dziennikarka i reporterka, której rozmowę prowadziła Grażyna Bochenek. Punktem wyjścia stała się najnowsza książka autorki Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów — pierwszy reportaż opisujący w całości losy ocalałych w latach powojennych.

Poznaj wybory które zmieniały życie

Bikont przybliżyła publiczności dramatyczne decyzje, przed którymi stawali ocaleni po II wojnie światowej: zmiana imion i nazwisk, życie pod tzw. „aryjską maską”, a czasem fałszowanie danych bliskich, by przetrwać na nowo. W rozmowie zwróciła uwagę na wewnętrzną motywację wielu osób.

“Żydzi sami z siebie uważali, że trzeba się wtopić, że nie da się inaczej” — Anna Bikont

Autorka podkreślała też, jak delikatna jest praca reportera przy takich tematach. Opisała swój sposób budowania relacji z bohaterami poprzez wielokrotne spotkania i cierpliwe oswajanie tematu.

“Zazwyczaj spotykam się wielokrotnie, wracam, oswajam” — Anna Bikont

“Z zawodu nieuprawianego jestem psychoterapeutką. Rozmowa czasem pomaga, ale czasem też nie pomaga. Jeśli nie chcą ze mną rozmawiać, nie mam prawa tego wymuszać” — Anna Bikont

Zwróć uwagę na pamięć międzypokoleniową

W dyskusji pojawił się także wątek pamięci przekazywanej w rodzinach. Bikont opisała różnice między drugą a trzecią generacją potomków ocalałych — dzieci często nie pytały i wiedziały niewiele, podczas gdy wnuki znają więcej, lecz opowieści te mają inny ton.

“Drugie pokolenie – dzieci ocalałych – nie pytało, mało wie. Dużo więcej wie trzecie pokolenie, wnuki. Ale ich opowieści są inne – sentymentalne, bohaterskie, waleczne” — Anna Bikont

Spotkanie w Rzeszowie zgromadziło mieszkańców zainteresowanych historią i pamięcią. Rozmowa odbyła się w formule otwartej, a organizatorzy podkreślili wagę dokumentowania doświadczeń, które przez lata były przemilczane.

Wydarzenie zostało zrealizowane dzięki wsparciu finansowemu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzącemu z Funduszu Promocji Kultury, ze środków budżetu Województwa Podkarpackiego oraz z budżetu Gminy Miasto Rzeszów.

na podstawie: Biblioteka Rzeszów.