Jak rozmawiać z czytelnikiem w spektrum — szkolenie moderatorów DKK zmienia bibliotekę

Biblioteka w województwie podkarpackim stała się miejscem, gdzie książka i empatia idą w parze. Na szkoleniu dla moderatorów Dyskusyjnych Klubów Książki organizatorzy pokazali, jak uczynić spotkania rzeczywiście bezpiecznymi i zrozumiałymi dla osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.

• Moderatorzy DKK poznawali, co kryje się za zachowaniami osób w spektrum autyzmu
• Jak zmienić bibliotekę, żeby była przyjazna dla czytelników w spektrum autyzmu

Moderatorzy DKK poznawali, co kryje się za zachowaniami osób w spektrum autyzmu

W warsztatach wzięli udział moderatorzy z całego regionu, którzy pracowali nad praktycznymi sposobami komunikacji i prowadzenia spotkań. Spotkanie odbyło się 12 listopada 2025 i było skierowane do osób prowadzących Dyskusyjne Kluby Książki w województwie podkarpackim. Prowadzącą była Karolina Śmiałowska‑Cieplak, pedagog i certyfikowana trenerka Treningu Umiejętności Społecznych, znana z pracy z tematami związanymi ze spektrum autyzmu i profilaktyką przemocy rodzinnej.

Uczestnicy zapoznali się z terminologią i klasyfikacją diagnostyczną (m.in. ICD‑10, ICD‑11, DSM‑5) oraz z praktyką: tworzyli charakterystyki osób w spektrum, analizowali przykłady zachowań i układali scenki sytuacyjne. Warsztat koncentrował się na trudnościach w sferze emocjonalnej i komunikacyjnej — m.in. na literalnym odbiorze wypowiedzi, problemach z rozpoznawaniem sarkazmu czy potrzebie rytuałów i powtarzalności, które dają poczucie bezpieczeństwa. 🙂

Jak zmienić bibliotekę, żeby była przyjazna dla czytelników w spektrum autyzmu

Moderacja spotkań książkowych w praktyce wymaga prostych i jasnych komunikatów, wzmacniania wypowiedzi konkretnymi dopowiedzeniami oraz stosowania pomocy wizualnych. Na szkoleniu podkreślano znaczenie oznaczeń przestrzeni, piktogramów i przygotowania sali — nowa lokalizacja lub brak informacji potrafią zniechęcić osobę, która potrzebuje przewidywalności.

Szkolenie miało także wymiar biblioterapeutyczny — pokazywało, jak planować działania z osobami w różnym wieku, by spotkania były inkluzywne i dostępne. Koordynatorki projektu, Katarzyna Buczek i Marcelina Janisz, podkreśliły znaczenie współpracy między bibliotekami i wymiany doświadczeń moderatorów.

Szkolenie zostało dofinansowane ze środków Instytutu Książki oraz z budżetu województwa podkarpackiego, co pozwala rozwijać sieć bardziej dostępnych Dyskusyjnych Klubów Książki dla wszystkich czytelników.

na podstawie: Biblioteka Rzeszów.