Szpitale powiatu rzeszowskiego pod presją. Rośnie koszt leczenia i czas oczekiwania

Za nadwykonania placówki nadal czekają na pieniądze, a pacjenci na część badań coraz dłużej. Podczas sesji Rady Powiatu Rzeszowskiego dyrektorzy Szpitala w Górnie i ZOZ nr 2 w Rzeszowie przedstawili skalę problemów związanych z finansowaniem leczenia. Mówili też o nowych poradniach, zakupach i inwestycjach, które mają poprawić dostęp do świadczeń. Wśród planów znalazły się poradnie neurologiczne w Dynowie i Zaczerniu.

• Nadwykonania rosną szybciej niż finansowanie leczenia
• Nowe poradnie i duże inwestycje w przychodniach
• Powiat finansuje także szkoły i zaplecze opieki społecznej

Nadwykonania rosną szybciej niż finansowanie leczenia

W pierwszym półroczu ze świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia w Szpitalu Chorób Płuc i Opieki Długoterminowej im. św. Jana Pawła II w Górnie skorzystało 6762 pacjentów. Szpitalne laboratorium wykonało 23 822 badania. Wartość zakontraktowanych świadczeń wynosiła 24,16 mln zł, natomiast wykonanych – 25,91 mln zł. Za nadwykonania z pierwszej połowy 2026 roku placówka otrzymała około miliona złotych.

Dyrektor Grzegorz Hydzik wskazywał, że dla finansów szpitala znaczenie ma nie tylko zapłata za świadczenia wykonane ponad kontrakt, lecz także prawidłowa wycena procedur. W jego ocenie stawki powinny odpowiadać rzeczywistym kosztom leczenia, a wartość kontraktów powinna rosnąć w kolejnych latach.

Problem dotyczy również pulmonologii. Cała pula pieniędzy na leczenie chorób płuc zwiększyła się o około 10 proc., ale kontrakt oddziału pulmonologicznego w Górnie wzrósł tylko o około 1,8 proc.

Trudności pojawiają się także przy rozliczaniu diagnostyki. Pacjenci kierowani do Górna często dopiero rozpoczynają badania, które mają potwierdzić lub wykluczyć między innymi gruźlicę, zaawansowaną przewlekłą obturacyjną chorobę płuc czy sarkoidozę. Nie zawsze mają więc kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego, od której zależy pełna zapłata za część świadczeń wykonanych ponad limit. Po przekroczeniu limitu sama tomografia płuc może oznaczać dla szpitala stratę sięgającą połowy ceny badania.

Kolejne obciążenie wynika z zasad rozliczania pobytów pacjentów z gruźlicą i ciężkimi zapaleniami płuc. Placówka musi dysponować kompletem wymaganych badań. Jeśli część diagnostyki wykonano wcześniej w innym szpitalu, nie zawsze można wykorzystać te wyniki. Brak jednego dokumentu lub badania może uniemożliwić rozliczenie całego pobytu.

Lekarze zostali zamienieni w realizatorów procedur NFZ. To urzędnik NFZ de facto decyduje o rodzaju badań, a lekarz został wypisywaczem skierowań – mówił Grzegorz Hydzik.

Dyrektor podważał także uniwersalność krótkiej diagnostyki lub pobytu trwającego do 12 godzin. Do Górna trafiają pacjenci z całego Podkarpacia, często starsi i obciążeni kilkoma chorobami. W takich przypadkach pełne rozpoznanie w ciągu kilkunastu godzin może być niemożliwe. Dla placówki oznacza to ryzyko połączenia niewystarczającego finansowania, rosnących kosztów i ograniczeń formalnych.

W ZOZ nr 2 w Rzeszowie od stycznia do lipca wartość świadczeń wykonanych ponad umowy z NFZ wyniosła 5 764 563,83 zł. Świadczenia wskazane jako gwarantowane do rozliczenia stanowiły 4 458 223,96 zł. Największa część nadwykonań przypadła na specjalistyczną opiekę ambulatoryjną – 4 054 998,29 zł.

Część badań, między innymi tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, gastroskopia i kolonoskopia, jest finansowana przez NFZ tylko częściowo po przekroczeniu kontraktu. Placówka ponosi jednak pełny koszt wykonania świadczenia. Jakub Dzik zwracał uwagę, że częste zmiany zasad rozliczeń utrudniają planowanie pracy i wpływają na dostępność diagnostyki.

W porównaniu z 2025 rokiem czas oczekiwania wydłużył się:

• na gastroskopię o około 173–196 dni,
• na kolonoskopię o około 169–196 dni.

Zakres różnic zależy od kategorii medycznej pacjenta. Dłuższe terminy są jednym z bezpośrednich skutków problemów z finansowaniem świadczeń, bo dotyczą badań wykonywanych zarówno w ramach kontraktu, jak i ponad jego wartość.

Na płynność finansową ZOZ nr 2 wpływają również opóźnienia w płatnościach NFZ oraz podwyżki wynagrodzeń w zawodach medycznych wprowadzone w lipcu. Przekazywane na ten cel środki nie pokrywają w pełni wzrostu kosztów wynagrodzeń.

Nowe poradnie i duże inwestycje w przychodniach

Starosta rzeszowski Krzysztof Jarosz ocenił, że sygnały o trudnej sytuacji szpitali powiatowych pojawiają się od dawna. Według niego większość takich placówek już notuje straty, a bez reakcji władz problemy będą się pogłębiać. Powiat Rzeszowski deklaruje dalsze finansowanie inwestycji, ale nie może samodzielnie ustalać wysokości kontraktów ani zasad rozliczeń z NFZ.

Podczas sesji obecna była także poseł Ewa Leniart. Zapowiedziała próbę wsparcia działań dotyczących problemów zgłoszonych przez dyrektorów. Zwróciła uwagę, że parlamentarzyści często otrzymują niepełne informacje o sytuacji placówek. Jednocześnie oceniła, że Szpital w Górnie i ZOZ nr 2 są w lepszej sytuacji niż wiele podobnych jednostek, co wiązała między innymi z pracą ich kadry zarządzającej.

Szpital w Górnie prowadził i przygotowywał inwestycje związane między innymi z bezpieczeństwem oraz diagnostyką. W sprawozdaniu wymieniono:

• modernizację systemu sygnalizacji pożarowej w Domu Sue Ryder,
• kolejne etapy rozbudowy instalacji tlenu medycznego,
• przygotowanie zakupu zestawu do badań oskrzeli,
• aparat anestezjologiczny,
• wideobronchoskop.

Łączna wartość opisanych zakupów i prac wyniosła 659 024,68 zł. Rozwój diagnostyki pulmonologicznej może ograniczyć konieczność kierowania części pacjentów do innych placówek, ale jego powodzenie będzie zależało także od późniejszego finansowania wykonywanych świadczeń.

ZOZ nr 2 przygotowywał oferty w konkursie NFZ dotyczącym specjalistycznej opieki ambulatoryjnej. Jednym z planów było uruchomienie poradni neurologicznych w Dynowie i Zaczerniu. Według danych za sierpień placówka miała 70 940 deklaracji do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. W pierwszej połowie września przybyło kolejnych 380.

Wśród inwestycji ZOZ nr 2 znalazły się zadania o różnej skali:

• W Sokołowie Małopolskim trwa rozbudowa i przebudowa budynku A Przychodni Rejonowej przy ul. Tysiąclecia 4. Prace wyceniono na blisko 2,21 mln zł, a wyposażenie na około 50 tys. zł. Inwestycja ma potrwać od sierpnia 2026 do maja 2027 roku. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazał 883 783 zł, czyli 40 proc. wartości zadania, a Powiat Rzeszowski finansuje pozostałe 60 proc., czyli 1 325 677 zł.
• W Rzeszowie kupiono nieruchomość przy ul. Fredry 7C z myślą o reorganizacji podstawowej opieki zdrowotnej. Koszt zakupu wyniósł 1,996 mln zł, a planowany remont oszacowano na 206,4 tys. zł. Prace przewidziano od września do listopada 2026 roku.
• W Przychodni Rejonowej w Dynowie realizowany jest projekt „Dostępność Plus dla ambulatoryjnej opieki specjalistycznej” o wartości blisko 850 tys. zł. Obejmuje remont pomieszczeń pracowni rentgenowskiej, prace na zewnątrz budynku oraz zakup aparatu rentgenowskiego i ultrasonograficznego.
• W Dynowie planowano również szerszą modernizację przychodni. Ma objąć elewację, dach, gabinety, korytarze, wymianę windy oraz utworzenie dziesięciu miejsc postojowych. Szacunkowa wartość tego zadania to 1,9 mln zł.
• W Przychodni Rejonowej w Boguchwale przygotowywano remont elewacji i dachu, gabinetów oraz korytarzy. Plan obejmuje także instalację fotowoltaiczną z magazynem energii i wymianę części instalacji. Koszt oszacowano na 2 mln zł.
• Na terenie gminy Trzebownisko planowano budowę nowego ośrodka zdrowia z zapleczem podstawowej opieki zdrowotnej i zdrowia psychicznego. Wstępna wartość zadania wynosi 4,8 mln zł. Dokumentacja ma powstać w 2027 roku, a roboty zaplanowano na lata 2028–2029.

Powiat finansuje także szkoły i zaplecze opieki społecznej

Radni zajęli się zobowiązaniami dotyczącymi trzech inwestycji, których rozliczenie wyjdzie poza 2026 rok. Ich łączna wartość wynosi 1 605 000 zł. Chodzi o:

• modernizację holu głównego Zespołu Szkół Zawodowych w Dynowie i dostosowanie go do potrzeb osób z niepełnosprawnościami – 360 tys. zł,
• przebudowę sanitariatu w Liceum Ogólnokształcącym w Dynowie – 485 tys. zł,
• zakup 23-osobowego autobusu i dziewięcioosobowego busa dla Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. Kornela Makuszyńskiego w Mrowli – 760 tys. zł.

W przypadku obu prac w szkołach wcześniejsze przetargi unieważniono. Po ponownym postępowaniu nie było już możliwości zakończenia robót w 2026 roku. Rozpoczęcie prac zaplanowano jeszcze w tym roku, ale pierwsze faktury mają zostać wystawione w grudniu, z płatnością przypadającą na 2027 rok. Zakup pojazdów dla ośrodka w Mrowli przesunięto z powodu ograniczonej dostępności modeli spełniających wymagania projektu.

Do Wieloletniej Prognozy Finansowej wprowadzono również instalację fotowoltaiczną z magazynem energii dla Domu Pomocy Społecznej w Górnie. Zadanie ma być realizowane w latach 2026–2027. Łączne nakłady określono na 1,85 mln zł, z czego 300 tys. zł ma zostać wydane w 2026 roku, a 1,55 mln zł w kolejnym.

W porządku obrad znalazły się ponadto zmiany w budżecie, sprawozdanie starosty z pracy Zarządu Powiatu i wykonania uchwał oraz wnioski radnych. Największe znaczenie dla pacjentów będą jednak miały dwa równoległe procesy: tempo rozbudowy przychodni i poradni oraz to, czy system finansowania pozwoli placówkom zapłacić za świadczenia już wykonane.

na podstawie: Powiat Rzeszowski.