Karpatka przebiła pierwszą nitkę tunelu na S19 - co to oznacza dla Babicy i Rzeszowa

Na wzgórzu Grochowiczna zapadło się milczenie, a potem rozległ się metaliczny huk: maszyna TBM nazwana Karpatką właśnie wydrążyła pierwszą nawę tunelu na odcinku S19 Rzeszów Południe - Babica. Wokół placu budowy widać ulgę i satysfakcję – to pierwszy tego typu obiekt drogowy na Podkarpaciu i widoczny krok w kierunku ukończenia kluczowego fragmentu Via Carpatia. Dla mieszkańców to obietnica krótszych podróży, ale też przypomnienie, że przed wykonawcami jeszcze sporo pracy.

• Co stało się na budowie S19 Rzeszów Południe - Babica
• Karpatka - jak wygląda maszyna i z jakimi wyzwaniami się mierzyła
• Co inwestycja znaczy dla regionu i codziennych podróży

Co stało się na budowie S19 Rzeszów Południe - Babica

W trakcie uroczystości wykonawca ogłosił, że TBM – zwana Karpatką – przebiła się na północną stronę wzgórza Grochowiczna, kończąc drążenie pierwszej z dwóch naw tunelu długości 2255 m. Obiekt będzie się składał z dwóch równoległych tuneli, połączonych 15 przejściami poprzecznymi oraz dodatkowym przejazdem awaryjnym. Każda nawa pomieści po dwa pasy ruchu i pas awaryjny.

“Bardzo dziękuję za taką sprawną realizację całego projektu”
— Teresa Kubas-Hul, wojewoda podkarpacki

Kontrakt prowadzi konsorcjum Mostostal Warszawa i Acciona Construccion - ta druga dostarczyła technologię i samą TBM. Roboty budowlane ruszyły w kwietniu 2022 r., umowa została podpisana w lipcu 2020 r., a zakończenie całego kontraktu planowane jest na styczeń 2028 r.. Jak informuje GDDKiA, obecne ogólne zaawansowanie prac wynosi około 57%.

Karpatka - jak wygląda maszyna i z jakimi wyzwaniami się mierzyła

Maszyna TBM ma imponujące parametry: 114 m długości, 15 m szerokości i wagę około 4400 ton. Pierścień skrawający waży ok. 400 ton, obraca się z prędkością do 3 obrotów na minutę i jest wyposażony w 471 narzędzi wiercących. W trakcie drążenia pierwszej nawy wydobyto około 950 000 ton urobku, zużyto ok. 23 000 MWh energii, a wbudowano ponad 11 000 elementów obudowy – każdy pierścień składa się z 10 prefabrykowanych segmentów.

Prace napotkały trudniejsze warunki niż planowano. W trakcie próbnych pompowań w lipcu 2023 r. wykryto metan, co wymusiło doposażenie maszyny w systemy wentylacji i detekcji oraz dodatkowe modyfikacje. Po zakończeniu pierwszej nawy Karpatka zostanie obrócona i przygotowana do drążenia drugiej - GDDKiA szacuje, że sam obrót i serwis może zająć średnio około 3 miesiące, choć ostateczny termin zależy od oceny uszkodzeń i napraw.

Kluczowe dalsze etapy w wydrążonej nawie to wykonanie płyty podjezdniowej i konstrukcji nawierzchni, po której będą poruszać się auta. Jezdnia zostanie ulokowana w najszerszym miejscu nawy i otrzyma opaski bezpieczeństwa.

Co inwestycja znaczy dla regionu i codziennych podróży

Odcinek S19 Rzeszów Południe - Babica ma długość 10,3 km i oprócz tunelu obejmuje m.in. sześć estakad, dwa wiadukty nad S19, bezkolizyjny przejazd nad linią kolejową oraz trzy przejścia dla zwierząt. Powstanie też węzeł Babica typu trąbka oraz pierwsze w województwie podkarpackim Centrum Zarządzania Tunelem. Dodatkowo zostaną zbudowane dwa Miejsca Obsługi Podróżnych - MOP Lutoryż - oraz dwa lądowiska dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Dla kierowców to element szlaku Via Carpatia, który w Polsce będzie liczył około 700 km. W województwie podkarpackim docelowa długość S19 ma wynieść około 169 km, z czego już udostępniono 81,8 km. Kolejne odcinki w sumie to około 84,5 km w różnych fazach realizacji i przygotowania decyzji ZRID; prawie 14 km istniejącej trasy jest już rozbudowywane o dodatkową jezdnię.

Mieszkańcy powinni mieć na uwadze, że prace tunelowe i estakadowe oznaczają długofalowe zmiany w organizacji ruchu i lokalnej infrastrukturze - zarówno poprawę dostępności, jak i okresowe utrudnienia podczas kolejnych etapów robót. Inwestycja zapewni też lokalne miejsca pracy w trakcie budowy oraz nowe możliwości ratownictwa powietrznego dzięki lądowiskom na MOP-ach.

Źródłem informacji jest GDDKiA w Rzeszowie oraz wykonawcy projektu - informacje przekazane podczas oficjalnego wydarzenia na placu budowy.

na podstawie: UW Rzeszów.