Władysław Dec - od Sokołowa Małopolskiego przez Narvik po 1. Dywizję Pancerną

W Rzeszowie sięga się pamięcią po oficerach, którzy nieśli polską broń poza krajem — jedną z takich postaci jest pułkownik Władysław Dec. Jego wojskowa droga zaczęła się w małym Sokołowie Małopolskim, a kończyła na czołowych frontach II wojny światowej. Ten tekst przypomina losy żołnierza, badacza historii i autora wspomnień.

• Korzenie w Sokołowie Małopolskim i pierwsze kroki w mundurze
• Służba w 1. Dywizji Pancernej i działalność po wojnie

Korzenie w Sokołowie Małopolskim i pierwsze kroki w mundurze

Pułkownik Władysław Dec przyszedł na świat 13 lutego 1898 w Sokołowie Małopolskim. Pochodził z chłopskiej rodziny, ukończył szkołę powszechną, a maturę zdał w rzeszowskim Seminarium Nauczycielskim w 1916 roku. W tym samym roku trafił do armii austro‑węgierskiej jako podporucznik piechoty i walczył na froncie wschodnim. Po odzyskaniu niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego i uczestniczył m.in. w I Powstaniu Śląskim.

Po szkoleniach i służbie sztabowej, w stopniu kapitana i później majora, służył m.in. w 23. Dywizji Piechoty oraz w 81. pułku strzelców grodzieńskich, a następnie w Ministerstwie Spraw Wojskowych. W kampanii wrześniowej pełnił funkcję kwatermistrza Grupy „Stryj” w ramach Armii „Karpaty”, skąd przedostał się na Węgry, a później do Francji.

Służba w 1. Dywizji Pancernej i działalność po wojnie

W czasie wojny Dec walczył poza Polską: brał udział w walkach o Narvik, później działał jako kwatermistrz 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. Uczestniczył w lądowaniu w Normandii i w walkach o wyzwolenie Francji, Belgii i Holandii. Jako pułkownik był zastępcą dowódcy 3. Brygady Strzelców, która podejmowała szturm na Bredę.

Po zakończeniu działań wojennych wrócił do kraju i przez kilka lat pracował w Biurze Historycznym Wojska Polskiego, zajmując się badaniami nad dziejami Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Opisał swoje doświadczenia we wspomnieniach zatytułowanych „Narwik i Falaise”. Za zasługi został odznaczony Orderem Virtuti Militari. Zmarł 21 listopada 1965 roku w Warszawie i został pochowany na Powązkach Wojskowych. Jego imię nosi jedna z ulic w Sokołowie Małopolskim.

na podstawie: Powiat Rzeszów.